Uitgelicht: PFAS

De uitstoot van PFAS en het effect daarvan op het milieu krijgt sinds 2017 (GenX) regelmatig aandacht. Belangrijk om te weten is dat uw kraanwater toen en nu voldoet aan de zeer strenge eisen die in Nederland gelden voor drinkwater en is voor iedereen veilig om te drinken. Het RIVM kijkt momenteel opnieuw naar bestaande grenswaarden voor PFAS in o.a. voedsel, bodem, (drink)water en lucht. De drinkwatersector vindt de volksgezondheid van het grootste belang en volgt het onderzoek van het RIVM nauwlettend. Uitgangspunt is en blijft dat het drinkwater uit de kraan voor iedereen veilig en gezond is om te drinken, een heel leven lang.

Wat zijn PFAS?

PFAS zijn door de mens gemaakte stoffen die fabrieken gebruiken en uitstoten bij productieprocessen. PFAS worden vanwege hun bijzondere eigenschappen in veel toepassingen gebruikt. Bekende voorbeelden van PFAS zijn PFOA (perfluoro octanoic acid/ perfluoroctaanzuur), PFOS (perfluoroctaansulfonzuur) en GenX. Omdat PFAS niet of nauwelijks afbreken in het milieu, is het belangrijk om te voorkomen dat de stoffen in het milieu terecht komen. Wanneer de uitstoot van PFAS stopt, zullen deze stoffen nog langdurig in het milieu aanwezig blijven.

Hoe komen PFAS terecht in bronnen voor drinkwater?

PFAS kunnen vrijkomen uit producten waar PFAS in zitten, bijvoorbeeld bij gebruik. Bij productie worden ze ook al uitgestoten naar de lucht, vervolgens slaan ze neer op de bodem en verspreiden ze zich naar grondwater en voedsel. PFAS komen in rivieren terecht via de bodem (grondwater), afvalwaterzuiveringsinstallaties en door industriële lozingen in Nederland of stroomopwaarts vanuit het buitenland. Ook kunnen PFAS uit de lucht neerslaan op oppervlaktewater.

Zitten er PFAS in het drinkwater?

Dunea heeft rivieren als bron voor drinkwater. Ondanks het robuuste zuiveringsproces met vele barrières om stoffen tegen te houden, kunnen uiterst gevoelige meetmethoden hele lage concentraties aantonen in drinkwater. De spoortjes van PFAS die we meten liggen ver onder de huidige normen.

Is het drinkwater nog veilig?

Ja, het drinkwater is overal in Nederland veilig en zeer streng gecontroleerd, strenger dan water uit de supermarkt. Ook over PFAS geeft het RIVM aan dat mensen water uit de kraan kunnen blijven drinken. De Inspectie Leefomgeving en Transport ziet toe op de kwaliteit van drinkwater in Nederland.

Wat vindt Dunea van PFAS?

Deze stoffen horen niet thuis in het milieu en zeker niet in bronnen voor drinkwater. Dus wij zijn groot voorstander van het sterk terugdringen resp. verbieden van uitstoot van zulke stoffen omdat ze slecht afbreken en daardoor (zeer) lang in het milieu aanwezig blijven. Wat niet in de bronnen voor drinkwater terecht komt, hoeven we er ook niet uit te zuiveren. Want dat is geen sinecure: zelfs met de meest geavanceerde, niet duurzame zuiveringstechnieken, wordt PFAS niet afgebroken maar verplaatst naar een reststroom, zodat deze alsnog in het milieu terecht komen. Vervuiling voorkomen is altijd de beste zuiveringsstrategie.

Hoe controleert Dunea de waterkwaliteit?

Het water van onze bronnen, de Afgedamde Maas en de Lek, worden continu gecontroleerd. Gedurende het gehele zuiveringsproces, in het distributienet en bij klanten thuis neemt Dunea monsters om de kwaliteit van het drinkwater te toetsen aan de normen. Drinkwaterbedrijven doen continu jaarlijks duizenden metingen en hebben een signaleringsfunctie waar het gaat om vervuiling van bronnen; grond- en oppervlaktewater. We meten, signaleren en melden. Wanneer nodig ondernemen we direct actie om ervoor te zorgen dat het drinkwater dat uit de kraan komt altijd veilig en gezond is. Drinkwaterbedrijven monitoren de PFAS die voor hun bronnen het meest relevant zijn.

Wat zit er nog meer in drinkwater?

Drinkwater bevat een heel scala aan mineralen en elementen. De kwaliteitseisen waaraan drinkwater moet voldoen, zijn vastgelegd in de wet. Voor een groot aantal stoffen is de maximale toegestane concentratie beschreven die in het drinkwater aanwezig mag zijn. Deze normen vallen onder verantwoordelijkheid van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het ministerie laat zich hierbij adviseren door deskundigen zoals de Gezondheidsraad. Wij laten ons water continu toetsen aan de normen. De periodieke kwaliteitsrapporten over het drinkwater van onze productielocaties Katwijk, Monster en Scheveningen, zijn online beschikbaar.